تاثير نهضت عاشورا بر نهضت امام خمينى(رض)

موضوع بحث، تاثير نهضت كربلاى سيدالشهداء(عليه ‏السلام) در انقلاب اسلامى و نهضت امام خمينى(قدس سره) است. در بسيارى از سخنان و پيام‏هاى حضرت امام راحل(رض)، از نهضت كربلا مطالبى خوانده و شنيده‏ايم.

مبدا مهم شكل‏گيرى انقلاب اسلامى، روز 12محرم‏1383ه.ق بود كه «15خرداد» نام گرفت. روز 15خرداد 1342ه.ش، نه از آن جهت كه 15خرداد بود، بلكه چون مصادف با 12محرم بود، سرآغاز انقلاب اسلامى گرديد و همچنين در سال 1357ه.ش كه انقلاب اسلامى به آستانه پيروزى رسيد، اين پيروزى، به سبب چهار راهپيمايى ميليونى مردم ايران اسلامى بود; زمان آن چهار راهپيمايى كه سرنوشت انقلاب اسلامى را رقم زد، عبارت بود از: تاسوعا، عاشورا، اربعين، و بيست‏وهشتم صفر. جمعيت اين چهار راهپيمايى در سراسر ايران اسلامى، به ميليون‏ها رسيد و ايران، يكپارچه قيام كرد. بنابراين از نظر زمان، مناسك و مراسم سوك نهضت كربلا بود كه بدء و ختم انقلاب اسلامى را شكل داد. از سوى ديگر، آنچه كه اعلاميه ‏ها و سخنرانى‏هاى حضرت امام راحل(رض) را پرمحتوا مى‏كرد، استمداد از خطبه ‏هاى پرشور سالار شهيدان(عليه‏ السلام) بود. زمانى كه ايشان، بيان نورانى حضرت اباعبدالله(عليه‏السلام) را در متن اعلاميه خود آوردند ⁽³⁰⁾ :

«ما تكليف الهى خود را ان‏شاء الله ادا خواهيم كرد و به احدى الحسنيين نايل خواهيم شد; يا قطع دست‏خائنين از حريم اسلام و قرآن كريم، و يا جوار رحمت‏حق، جل وعلا; اني لا ارى الموت الا سعادة والحياة مع الظالمين الا برما» ⁽³¹⁾ .

به يكباره حوزه و دانشگاه حيات جديدى پيدا كرد. وقتى سخنان حضرت امام(قدس سره) با سخنان سالار شهيدان كربلا(عليه‏السلام) آميخته مى‏شد، با «نفخت فيه من روحى‏» ⁽³²⁾ هماهنگ بود و هنگامى كه سخن زمينى فرع و نائب، به پيام آسمانى اصل و منوب‏عنه مرتبط مى‏شد، اثر مى‏كرد.

چون حضرت امام(رض) پيش از ديگران، هم مبدا فاعلى اين نهضت را و هم مبدا غائى آن را بررسى كرد، لذا پس از پيروزى انقلاب اسلامى، به طور مكرر توصيه مى‏فرمود كه نام كربلا و ياد حضرت حسين‏بن على(عليهم السلام) را احيا كنيد و در مراسم سوگ سالار شهيدان(عليه ‏السلام) اشك بريزيد; و آن زمان كه مداح اهل بيت(عليهم‏السلام)، نام سالار شهيدان كربلا را مى‏برد، تمام بدن ايشان مى‏لرزيد; چرا كه امام راحل(رحمه الله) خود را شاگرد اين مكتب احساس مى‏كرد و قيام خود را محصول اين نهضت مى‏يافت.

بنابراين، بدء انقلاب اسلامى، دوام آن، محورهاى اصلى پيام‏هاى رهبر انقلاب، وصيت‏ها و توصيه‏هاى بنيانگذار جمهورى اسلامى پس از پيروزى انقلاب، در جريان نهضت جهانى سالار شهيدان(عليه‏السلام) خلاصه مى‏شد.

وجود مبارك على‏بن‏ابى‏طالب(عليه‏السلام) كه سلحشور ميدان جنگ است، در دعاى كميل، سلاح مردان الهى را «اشك‏» مى‏داند: «وسلاحه البكاء» ⁽³³⁾ . اگر كسى بخواهد دشمن بيرون را از پاى درآورد، تا اهل اشك بر سالار شهيدان(عليه‏السلام) نباشد، توفيق مبارزه ندارد. آنان كه در عمليات هشت ‏سال دفاع مقدس حضور داشتند، مستحضرند كه خط مقدم جبهه‏ ها را مرثيه سيدالشهداء(عليه‏السلام) اداره مى‏كرد و سرودهاى ملى، در مراحل بعد مؤثر بود. كسى كه براى شهيد اشك مى‏ريزد، با اين ابتهال و تضرع خود، شوق شهادت تحصيل مى‏كند و چنين امتى، براى هميشه زنده است و كسى كه در درون خود از ترس قيامت مى‏نالد، او اهل تهذيب روح است.

از اينرو، حضرت امام راحل(رض) بر اساس اين مبادى اعتقادى، اصرار داشتند كه ما هر چه داريم از كربلا داريم و نام و ياد سالار شهيدان(عليه‏السلام) را بايد حفظ كرد.

30. صحيفه نور; ج 1، ص 25.

31. بحار; ج 44، ص 381، باب 37.

32. سوره ص، آيه 72.

33. مفاتيح‏الجنان، دعاى كميل.